Ένα εκτενές αφιέρωμα στο έργο της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο δημοσιεύθηκε στο site της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Στο αφιέρωμα, φιλοξενούνται δηλώσεις της Managing Director και Country Manager της EnEarth στην Ελλάδα Δρ. Κατερίνας Σάρδη, του Ζόραν Στάνιτς, Επικεφαλής του Innovation Fund Unit του ΕΙΒ Advisory Initiative, καθώς και του Ματιέ Μπανάλ, οικονομικού συμβούλου στο EIB Advisory.
Μεταξύ άλλων. η Κατερίνα αναφέρεται στη σημασία που έχει η μεγάλη επένδυση στην προσπάθεια να καταπολεμηιούν οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, τονίζοντας ότι χωρίς την αποθήκευση άνθρακα, η ευρωπαϊκή βιομηχανία άνθρακα θα παλέψει για την επιβίωσή της.
Παρακάτω μπορείτε να βρείτε την αναλυτική μετάφραση του άρθρου, που υπογράφεται από την Silvia Fraguas Tejero.
Κλειδώνοντας έναν μεγάλο παραβάτη
Η Ελλάδα θα μειώσει τις εκπομπές αποθηκεύοντας άνθρακα σε παλιά υπεράκτια πετρελαϊκά κοιτάσματα
https://www.eib.org/en/stories/greece-innovative-carbon-capture-storage
Θα χρειάζονταν 3,3 δισε κατομμύρια δέντρα και το μισό της ελληνικής γης για να απορροφηθούν περίπου 66 εκατομμύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα σε μια δεκαετία. Ένα έργο δέσμευσης άνθρακα στη βορειοανατολική Ελλάδα θέλει να πετύχει ακριβώς αυτό το μέγεθος.
Η EnEarth, θυγατρική της ελληνικής εταιρείας πετρελαίου και φυσικού αερίου Energean, αναπτύσσει μία από τις μεγαλύτερες μονάδες αποθήκευσης άνθρακα στην Ευρώπη, στην περιοχή του Κόλπου της Καβάλας. Εκεί βρίσκεται το κοίτασμα Πρίνου και ο ταμιευτήρας του θα χρησιμοποιηθεί για την αποθήκευση άνθρακα.
«Οι τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης εκπομπών άνθρακα δεν είναι καινούριες», λέει η Κατερίνα Σάρδη, διευθύνουσα σύμβουλος της Energean και της EnEarth στην Ελλάδα. «Σχεδόν πριν από 25 χρόνια, αυτή η προσέγγιση ήταν ήδη στο τραπέζι. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 δούλευα σε έργα που αφορούσαν τον άνθρακα. Σήμερα είμαι περήφανη που βλέπω αυτές τις λύσεις να εφαρμόζονται επιτέλους στην πράξη».
Πώς λειτουργεί η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακαΟι εκπομπές άνθρακα που θα απελευθερώνονταν στην ατμόσφαιρα θα συλλέγονται σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις στην Ελλάδα και σε άλλες κοντινές χώρες. Στη συνέχεια ο άνθρακας, μέρος του οποίου θα συμπιέζεται σε υγρή μορφή, θα μεταφέρεται στον χώρο αποθήκευσης του Πρίνου στην Ελλάδα. Μία υπεράκτια πλατφόρμα πετρελαίου θα χρησιμοποιηθεί για την αποθήκευση άνθρακα στο υπέδαφος και ένας χερσαίος χώρος θα χρησιμοποιείται για την αποθήκευση άνθρακα σε δεξαμενές.
«Ο άνθρακας θα εγχέεται βαθιά κάτω από τη γη», λέει ο Ζόραν Στάνιτς, επικεφαλής της Μονάδας Innovation Fund, που αποτελεί μέρος της πρωτοβουλίας EIB Advisory. «Υπεράκτια, οι πλατφόρμες εγκαταστάθηκαν πριν από σχεδόν 50 χρόνια για το πετρέλαιο και τώρα ο χώρος θα χρησιμοποιηθεί για την ασφαλή αποθήκευση άνθρακα στους ταμιευτήρες, που βρί σκονται τέσσερα χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας».
Ο χώρος είναι ιδιαίτερα κατάλληλος για την αποθήκευση άνθρακα. Οι γεωλογικοί σχηματισμοί που περιβάλλουν τα φρέατα μελετώνται εκτενώς από τη δεκαετία του 1970. «Έχουμε δεκαετίες δεδομένων που επιβεβαιώνουν την καταλληλότητά του», λέει η Σάρδη. «Οι σεισμικές έρευνες, τα διανοιγμένα φρέατα και τα δείγματα πυρήνα υποστηρίζουν τη μακροχρόνια αποθήκευση».
Ο άνθρακας θα μπορούσε να αρχίσει να φτάνει στον χώρο το 2027. Όταν το έργο αναπτυχθεί πλήρως, η ετήσια δυναμικότητα αναμένεται να φτάσει τους 2,8 εκατομμύρια τόνους άνθρακα το 2030. Το συνολικό δυναμικό του χώρου είναι 66 εκατομμύρια τόνοι. Η Ελλάδα, η Ιταλία, η Σλοβενία και η Κροατία αναμένεται να χρησιμοποιούν τον χώρο αποθήκευσης για εταιρείες σε τομείς με υψηλές εκπομπές, όπως τα χημικά, το τσιμέντο και ο χάλυβας – οι λεγόμενες «δύσκολες στη μείωση» βιομηχανίες.
Η ΕΕ επεκτείνει την αποθήκευση άνθρακαΤα έργα αποθήκευσης άνθρακα στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένουν περιορισμένα, με τα περισσότερα σε αρχικά στάδια σχεδιασμού ή ανάπτυξης. Σύμφωνα με την πλατφόρμα Zero Emissions Platform, τρία έργα άρχισαν να λειτουργούν το 2025 (Sleipner, Snøhvit και Northern Lights στη Νορβηγία) και ένα έργο αναμένεται να ξεκινήσει το 2026 (Porthos στην Ολλανδία).
Για να βοηθηθεί στην επιτυχία του, ο χώρος αποθήκευσης του Πρίνου έλαβε 270 εκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις από ευρωπαϊκό πρόγραμμα χρηματοδότησης που ονομάζεται Connecting Europe Facility και από ελληνικό ταμείο ανάκαμψης. Το έργο έλαβε επίσης σημαντική υποστήριξη από την ομάδα EIB Advisory.
«Το έργο αυτό δεν είναι σημαντικό μό νο για την Ελλάδα αλλά και για τις κλιματικές προσπάθειες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης», λέει ο Στάνιτς από την ομάδα EIB Advisory. «Επιταχύνει την ανάπτυξη και τοποθετεί τον Πρίνο ως πρότυπο για παρόμοιες πρωτοβουλίες σε όλη τη Μεσόγειο».
Οι χρηματοοικονομικοί και τεχνικοί εμπειρογνώμονες της EIB Advisory συνεργάστηκαν με τον Πρίνο για την ανάπτυξη του έργου, καθοδηγώντας το επιχειρηματικό μοντέλο και βελτιώνοντας την ικανότητα του έργου να προσελκύει χρηματοδότηση. «Το επιχειρηματικό σενάριο είναι ισχυρό, δεδομένης της ζήτησης για δέσμευση άνθρακα στην περιοχή», παρά τις προκλήσεις στην προσέλκυση επιχειρήσεων που ενδιαφέρονται να αποθηκεύσουν τον άνθρακα, λέει ο Ματιέ Μπανάλ, χρηματοοικονομικός σύμβουλος της EIB Advisory.
Η EIB Advisory βοήθησε επίσης τον Πρίνο να πλοηγηθεί στις πολιτικές και τους κανονισμούς για την αποθήκευση άνθρακα και να αξιολογήσει πώς θα μπορούσε να επαναχρησιμοποιηθεί το νερό που εξάγεται από τον χώρο.
Η αποθήκευση άνθρακα είναι απαραίτητη για την επίτευξη του στόχου της ΕΕ να μειώσει τις καθαρές εκπομπές στο μηδέν έως το 2050. Η Ευρώπη θέλει να αυξήσει την αποθήκευση άνθρακα στους 50 εκατομμύρια τόνους ετησίως έως το 2030.
«Το έργο αυτό αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης φιλοδοξίας να προστατευτεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία και οι θέσεις εργασίας, να προωθηθεί η ευρωπαϊκή τεχνολογία, να μετριαστεί η κλιματική αλλαγή και να περιοριστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη στον 1,5°C», λέει η Σάρδη. «Χωρίς αποτελεσματική αποθήκευση άνθρακα, η επίτευξη του καθαρού μηδενός γίνεται πολύ πιο δύσκολη, αν όχι αδύνατη».
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων στηρίζει επίσης ένα έργ ο δέσμευσης άνθρακα στη Στοκχόλμη της Σουηδίας. Αυτό θα είναι το πρώτο μεγάλης κλίμακας εργοστάσιο βιοενέργειας με εγκαταστάσεις δέσμευσης άνθρακα στη χώρα. Η εταιρεία που το λειτουργεί, η Stockholm Exergi, έλαβε 260 εκατομμύρια ευρώ τον Απρίλιο του 2025 από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για να βοηθηθεί στη χρηματοδότηση της κατασκευής. Το εργοστάσιο αναμένεται να ανοίξει το 2028 και να δεσμεύει 800.000 τόνους άνθρακα ετησίως, περισσότερο από την ποσότητα που εκπέμπεται από τις οδικές μεταφορές στη Στοκχόλμη μέσα σε ένα έτος.
Η αποθήκευση περιορίζει το κόστος άνθρακα για τη βιομηχανίαΟι εταιρείες τσιμέντου, χάλυβα και χημικών αντιμετωπίζουν αυξανόμενο κόστος άνθρακα στο πλαίσιο των νέων κανονισμών της ΕΕ που στοχεύουν στον περιορισμό των εκπομπών τους. Ο Πρίνος προσφέρει έναν τρόπο να βοηθηθούν αυτές οι εταιρείες.
«Είναι μια λύση όπου όλοι κερδίζουν», λέει η Σάρδη. «Οι βιομηχανίες μπορούν να αποθηκεύουν τις εκπομπές άνθρακα αντί να τις εκπέμπουν, παραμένοντας ανταγωνιστικές χωρίς να βλάπτουν το περιβάλλον». Το έργο θα τονώσει επίσης την οικονομική ανάπτυξη στον Κόλπο της Καβάλας, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και διαφοροποιώντας την απασχόληση. «Οι νέοι θα έχουν λόγους να μείνουν και να χτίσουν το μέλλον τους εδώ».
Η Σάρδη υπογραμμίζει ότι η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα προσφέρουν ένα απαραίτητο μεταβατικό στάδιο στην ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης. «Χωρίς αυτήν, ο βιομηχανικός τομέας της Ευρώπης δίνει μάχη για την επιβίωσή του